قم، مقصد میلیون‌ها مسافر؛ سهم شهر از هنر شهری فقط تخم‌مرغ‌های تکراری؟

پایش روز - قم در آستانه نوروز و ماه مبارک رمضان، بار دیگر آماده میزبانی از میلیون‌ها زائر و مسافر می‌شود؛ شهری با جایگاه مذهبی و فرهنگی ویژه که انتظار می‌رود جلوه‌های بصری آن نیز بازتابی از همین هویت باشد. با این حال، تکرار المان‌های تخم‌مرغی سال‌های گذشته در سطح شهر، این پرسش را پیش روی افکار عمومی قرار داده که آیا سهم چنین شهری از هنر شهری و خلاقیت، تنها همین نمادهای تکراری و کم‌اثر است؟

به گزارش پایگاه خبری پایش روز، با تغییر مدیریت شهری قم و انتصاب فرامرز عظیمی در ساختمان شهرداری، بسیاری از شهروندان و فعالان رسانه‌ای امیدوار بودند که تحولی محسوس در حوزه سیما و منظر شهری رخ دهد؛ تحولی که بتواند چهره شهر را متناسب با جایگاه مذهبی و فرهنگی آن ارتقا دهد. اما با گذشت چند ماه از این تغییر، نشانه‌های ملموسی از دگرگونی در این حوزه دیده نمی‌شود.

یکی از نخستین انتظارات از مدیریت جدید، بازنگری در ساختارها و مدیرانی بود که سال‌ها مسئولیت حوزه سیما و منظر را برعهده داشته‌اند. با این حال، عدم تغییر در مدیریت این بخش باعث شده بسیاری معتقد باشند روندهای گذشته همچنان ادامه دارد و نگاه تازه‌ای به طراحی و اجرای المان‌های شهری شکل نگرفته است.

در رأس این حوزه، اصفهانیان مقدم به عنوان رئیس هیئت‌مدیره سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری و پیام جوادیان به عنوان مدیرعامل این سازمان فعالیت می‌کنند؛ مدیرانی که سال‌ها در این مسئولیت حضور داشته‌اند. با نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان و عید نوروز، بار دیگر همان المان‌های تخم‌مرغی سال‌های گذشته که همواره مورد نقد شهروندان و رسانه‌ها بوده، در حال رنگ‌آمیزی و آماده‌سازی برای نصب در سطح شهر است.

منتقدان می‌پرسند آیا در شهری چون قم که به عنوان «ام‌القرای قرآن» شناخته می‌شود و هر ساله در ایام نوروز میزبان میلیون‌ها زائر و مسافر است، امکان ارائه طرح‌های نو، خلاقانه و متناسب با هویت دینی و فرهنگی شهر وجود ندارد؟ آیا نمی‌شد به جای تکرار المان‌های پیشین، از هنرمندان جوان و ایده‌های تازه بهره گرفت تا چهره شهر رنگ و بوی متفاوتی پیدا کند؟

به نظر می‌رسد مسئله صرفاً به سیما و منظر محدود نمی‌شود و برخی نشانه‌های بی‌برنامگی در معاونت محیط زیست و خدمات شهری نیز مشاهده می‌شود. عملکرد این بخش در برخی مناسبت‌های مهم شهری، از جمله ایام نیمه شعبان، با انتقادهایی همراه بود؛ به‌ویژه آنکه در پی بارندگی‌ها، آب‌گرفتگی معابر مشکلاتی برای شهروندان و زائران ایجاد کرد.

در چنین شرایطی، این پرسش مطرح می‌شود که چرا ارزیابی دقیقی از عملکرد مدیران صورت نمی‌گیرد و در صورت وجود ضعف، تغییرات لازم اعمال نمی‌شود؟ استمرار حضور مدیرانی که سال‌ها در یک سمت فعالیت داشته‌اند، بدون آنکه خروجی متفاوتی ارائه شود، این شائبه را ایجاد می‌کند که نگاه تحول‌گرایانه در بدنه مدیریت شهری چندان جدی گرفته نشده است.

همچنین موضوع پروژه بوستان سالاریه که چند ماه پیش با حضور رسانه‌ها خبر افتتاح آن اعلام شد، اکنون به یکی از مطالبات شهروندان تبدیل شده است. گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که این پروژه هنوز پیشرفت قابل توجهی نداشته و همین مسئله پرسش‌هایی درباره نحوه اطلاع‌رسانی و زمان‌بندی اجرای طرح‌ها ایجاد کرده است.

افکار عمومی انتظار دارد مدیریت شهری با شفافیت بیشتری درباره روند پروژه‌ها و دلایل تأخیرها توضیح دهد. اعلام افتتاح یا پیشرفت طرح‌ها بدون تکمیل واقعی آن‌ها، می‌تواند به کاهش اعتماد عمومی منجر شود؛ موضوعی که در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری باید مورد توجه قرار گیرد.

از سوی دیگر، برخی فعالان شهری معتقدند حضور نیروهای جوان و خلاق در حوزه سیما و منظر می‌تواند به بازآفرینی هویت بصری شهر کمک کند. تغییر مدیران، در صورت وجود ضعف عملکرد، نه‌تنها نشانه بی‌ثباتی نیست بلکه می‌تواند پیام‌آور عزم جدی برای اصلاح و پیشرفت باشد.

اکنون این مطالبه مطرح است که چرا پس از گذشت حدود هفت ماه از آغاز به کار شهردار جدید، تغییر محسوسی در این حوزه‌ها دیده نمی‌شود. آیا برنامه‌ای برای بازنگری در ترکیب مدیریتی وجود دارد یا مدیریت شهری ترجیح می‌دهد مسیر گذشته را ادامه دهد؟ پاسخ به این پرسش‌ها می‌تواند چشم‌انداز آینده سیما و منظر شهری قم را روشن‌تر کند.