نسخه عمرانی برای ترافیک قم؛

پروژه‌هایی که قرار است گره‌های شهر را باز کنند

پایش روز -  بازدید خبرنگاران و اصحاب رسانه استان قم از پروژه‌های مهم و شاخص شهری و عمرانی شهرداری، تصویری از مجموعه‌ای از طرح‌های بزرگ شهری را پیش روی رسانه‌ها قرار داد؛ پروژه‌هایی که قرار است بخشی از گره‌های ترافیکی و زیرساختی شهر را باز کنند.

پروژه‌های عمرانی شهرها زمانی برای شهروندان ملموس می‌شوند که از حصار کارگاه‌ها عبور کرده و اثر آنها در زندگی روزمره مردم دیده شود؛ از کاهش زمان سفر و گره‌های ترافیکی گرفته تا دسترسی آسان‌تر به مراکز شهری و افزایش ایمنی.

قم به عنوان دومین شهر زیارتی کشور، در مناسبت‌های مختلف و به‌ویژه ایام زیارتی، میزبان حجم قابل توجهی از زائران و مسافران است؛ با این حال، گره‌های ترافیکی تنها به روزهای پرتردد محدود نمی‌شود و در روزهای عادی نیز بخشی از معابر شهر با ترافیک و کندی عبور و مرور مواجه است؛ مشکلی که برای شهروندان گاه به «سوهان اعصاب» تبدیل می‌شود. در چنین شرایطی، اجرای پروژه‌های زیرگذر، تقاطع‌های غیرهمسطح و پارکینگ‌های عمومی می‌تواند بخشی از این گره‌های ترافیکی را باز کرده و با ساماندهی جریان عبور و مرور و کاهش توقف‌های حاشیه‌ای، مسیر را برای تردد روان‌تر شهروندان و زائران هموار کند.

در همین راستا، جمعی از خبرنگاران و اصحاب رسانه استان قم با حضور در تعدادی از پروژه‌های شاخص عمرانی شهرداری، از نزدیک در جریان روند اجرای طرح‌ها، میزان پیشرفت، اعتبارات، چالش‌های فنی و زمان‌بندی بهره‌برداری آنها قرار گرفتند.

در این بازدید، پروژه‌های تقاطع‌های غیرهمسطح حافظ، سپاه و کبیری، زیرگذر امام موسی صدر، ساختمان فرماندهی آتش‌نشانی، شهربازی معارفی و رمپ فردوسی ـ پیامبر اعظم(ص) مورد بازدید قرار گرفت و مسئولان فنی و عمرانی شهرداری به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ دادند.

پارکینگ ۳۵۰ خودرو در قلب شهر

یکی از پروژه‌های مورد بازدید، پارکینگ طبقاتی شهدای ناو دنا در خیابان امام خمینی(ره) بود؛ پروژه‌ای که با هدف پاسخ به بخشی از کمبود پارکینگ در هسته مرکزی قم به بهره‌برداری رسیده است.

مسعود بخشی، مدیرعامل سازمان توسعه و عمران شهرداری قم، با اشاره به ظرفیت حدود ۳۵۰ دستگاه خودرو در این مجموعه، زیربنای پارکینگ را ۱۵ هزار و ۵۰۰ مترمربع اعلام کرد و گفت این پروژه با اعتباری حدود ۳۰۰ میلیارد تومان و طی ۱۸ ماه تکمیل شده است.

قرار گرفتن این پارکینگ در مجاورت مراکزی همچون سازمان تأمین اجتماعی، اداره مالیات، میدان شهید آیت‌الله سعیدی و مجموعه‌های تجاری و پزشکی، این ظرفیت را ایجاد می‌کند که بخشی از توقف‌های حاشیه‌ای در معابر اطراف کاهش یابد.

به گفته بخشی، بهره‌برداری از پارکینگ از چند هفته پیش و پیش از افتتاح رسمی آغاز شده تا شهروندان، زائران و مجاوران بتوانند سریع‌تر از ظرفیت آن استفاده کنند.

با این حال، بهره‌برداری کامل از مجموعه همچنان نیازمند تکمیل برخی زیرساخت‌ها و تجهیزات است و بخشی از پذیرش خودروها در حال حاضر به صورت سنتی انجام می‌شود.

مدیرعامل سازمان توسعه و عمران شهرداری قم در عین حال تأکید دارد که با وجود اقدامات انجام‌شده، شهر قم همچنان تا رسیدن به ظرفیت استاندارد پارکینگ‌های عمومی فاصله دارد و توسعه این فضاها در هسته مرکزی باید ادامه پیدا کند.

پل حافظ؛ ۸۰ درصد پیشرفت با هزینهای که به ۲۸۰ میلیارد تومان میرسد

پروژه دیگری که خبرنگاران از آن بازدید کردند، تقاطع غیرهمسطح بلوار حافظ با راه‌آهن بود؛ طرحی که قرار است ارتباط منطقه سه و منطقه شش شهری را تسهیل و بخشی از بار ترافیکی این محدوده را توزیع کند.

علیرضا رشیدی‌نژاد، مدیر نظارت بر پروژه‌های شهرداری قم، پیشرفت فیزیکی پروژه را بیش از ۸۰ درصد اعلام کرد و گفت در صورت ادامه روند فعلی، این پروژه طی دو تا سه ماه آینده آماده بهره‌برداری خواهد شد.

به گفته وی، پیمان اولیه پروژه ۱۱۲ میلیارد تومان بوده اما با احتساب تعدیل قرارداد و هزینه رفع معارضان، تاکنون بیش از ۲۳۰ میلیارد تومان برای آن هزینه شده و برآورد می‌شود هزینه نهایی به حدود ۲۷۰ تا ۲۸۰ میلیارد تومان برسد.

یکی از مهم‌ترین چالش‌های این پروژه، رفع معارضان تأسیساتی بوده است؛ به‌ویژه جابه‌جایی دکل‌های برق ۲۳۰ کیلوولت که به گفته مدیر نظارت بر پروژه‌ها حدود ۶۰ میلیارد تومان هزینه داشته است.

زیرگذر امام موسی صدر؛ پروژهای ۲.۲ کیلومتری برای محدوده حرم

اما شاید یکی از مهم‌ترین پروژه‌های بازدید، زیرگذر امام موسی صدر باشد؛ طرحی که به گفته مسئولان، ضرورت اجرای آن از مطالعات حمل‌ونقل و ترافیک شهر قم در سال‌های ۱۳۸۳ و ۱۳۸۴ مطرح بوده است.

عباس حلوایی‌زاده، معاون فنی و عمرانی شهرداری قم، پیشرفت فعلی این پروژه را ۲۷.۵ درصد اعلام کرد و گفت برنامه مدیریت شهری، تکمیل و بهره‌برداری از آن تا پایان سال ۱۴۰۷ است.

طول مسیر زیرگذر با احتساب رمپ‌ها حدود ۲ هزار و ۲۰۰ متر و عرض تونل حدود ۱۸.۵ متر خواهد بود. مسیر از محدوده پل حجتیه آغاز شده و تا بعد از پل شهید رجایی امتداد می‌یابد.

یکی از ویژگی‌های مهم این پروژه، توجه به حمل‌ونقل عمومی است؛ به‌گونه‌ای که نقش اتوبوس در طراحی آن پررنگ دیده شده تا در کنار کاهش ترافیک خودروهای شخصی، دسترسی زائران و شهروندان به محدوده حرم تسهیل شود.

اجرای این پروژه نیز به دلیل قرار گرفتن در یکی از محدوده‌های پرتردد شهر با چالش‌های جدی همراه است. به همین دلیل روش «تاپ‌دان» برای اجرا انتخاب شده تا ضمن پیشبرد عملیات عمرانی، مسیر تردد شهروندان و کسبه به طور کامل برای چند سال مسدود نشود.

در این پروژه یک‌هزار و ۳۵۴ حلقه شمع پیش‌بینی شده که تاکنون حدود ۹۵۰ حلقه آن حفاری، سبدگذاری و بتن‌ریزی شده است.

پیمان اولیه یک‌هزار و ۷۸۰ میلیارد تومان بوده، اما با توجه به تعدیل، افزایش قیمت مصالح و اجرای تأسیسات مکانیکی و برقی، برآورد می‌شود هزینه نهایی به بیش از سه هزار میلیارد تومان برسد.

در همین راستا، شهرداری برای کنترل هزینه‌ها و تأمین مصالح مورد نیاز، حدود هفت‌هزار و ۸۰۰ تن میلگرد خریداری کرده است. حدود ۲۰۰ نفر نیز به صورت مستقیم در بخش‌های مختلف این پروژه فعالیت دارند و بخشی از عملیات به صورت شبانه‌روزی انجام می‌شود.

آتشنشانی مادر؛ مرکز فرماندهی حوادث در قلب شهر

در ادامه این بازدید، خبرنگاران از پروژه آتش‌نشانی مادر نیز بازدید کردند؛ طرحی که قرار است به عنوان یکی از مراکز اصلی فرماندهی، کنترل و پشتیبانی عملیات آتش‌نشانی قم فعالیت کند.

لیلی احمدی، مدیرکل فنی و طراحی شهرداری قم، پیشرفت فیزیکی پروژه را ۸۶ درصد اعلام کرد و گفت عملیات اجرایی آن طبق برنامه تا پایان بهمن‌ماه به پایان خواهد رسید.

این مجموعه شامل آشیانه و برج فرماندهی است. برج فرماندهی در شش طبقه طراحی شده و یک طبقه زیرزمین آن به پارکینگ با ظرفیت ۱۱ خودروی سواری اختصاص دارد.

آشیانه نیز حدود یک‌هزار و ۶۹۰ مترمربع وسعت دارد و برای استقرار پنج خودروی سنگین آتش‌نشانی طراحی شده است.

از مهم‌ترین بخش‌های این مجموعه، مرکز کنترل و ارتباطات بی‌سیم است که قرار است هسته فرماندهی عملیات آتش‌نشانی باشد و امکان پایش وضعیت شهر، دریافت گزارش حوادث و هدایت نیروهای عملیاتی را فراهم کند.

قرارداد اولیه این پروژه حدود ۷۵ میلیارد تومان بوده است؛ هرچند به گفته مدیرکل فنی و طراحی شهرداری، به دلیل طولانی شدن زمان اجرا و تغییر هزینه‌ها، رقم نهایی افزایش یافته است.

همچنین قرار است مرکز آتش‌نشانی پانزدهم خرداد به این مجموعه منتقل شود تا یک مرکز اصلی و مجهز برای فرماندهی و کنترل حوادث در محدوده مرکزی شهر شکل بگیرد.

پروژههایی برای باز کردن گرههای شهری

بازدید خبرنگاران از پروژه‌های عمرانی قم در حالی انجام شد که بخش قابل توجهی از طرح‌های در حال اجرا، مستقیماً با مسئله ترافیک و دسترسی شهری ارتباط دارند؛ از پارکینگ طبقاتی شهدای ناو دنا که بخشی از نیاز پارکینگ هسته مرکزی را پاسخ می‌دهد تا پل حافظ و زیرگذر امام موسی صدر که هر یک با هدف اصلاح جریان تردد در محدوده‌های پرترافیک اجرا می‌شوند.

در کنار این طرح‌ها، پروژه‌های تقاطع غیرهمسطح سپاه و کبیری، رمپ فردوسی ـ پیامبر اعظم(ص) و شهربازی معارفی نیز در این بازدید مورد بررسی قرار گرفتند.

آنچه در این بازدید بیش از همه به چشم آمد، حجم بالای سرمایه‌گذاری و عملیات عمرانی در شهر قم بود؛ پروژه‌هایی که از یک سو می‌توانند بخشی از مشکلات زیرساختی و ترافیکی شهر را کاهش دهند و از سوی دیگر، به دلیل افزایش هزینه‌های ساخت، تعدیل قراردادها و پیچیدگی اجرای پروژه‌ها، نیازمند مدیریت دقیق زمان و منابع هستند.

اکنون مطالبه اصلی شهروندان، تنها آغاز پروژه‌های جدید نیست؛ بلکه تکمیل به‌موقع طرح‌های موجود و تبدیل هزینه‌های سنگین عمرانی به نتیجه‌ای ملموس در زندگی روزمره مردم است؛ نتیجه‌ای که باید خود را در کاهش ترافیک، دسترسی آسان‌تر، افزایش ایمنی و ارتقای کیفیت زندگی شهری نشان دهد.